Để tiếp tục gìn giữ gia phong, gia lễ trong dòng Họ một cách thống nhất, có tổ chức chặt chẽ, tránh những thiếu sót không đáng có và để lại cho các thế hệ mai sau gìn giữ gia phong, phát huy truyền thống tốt đẹp của các thế hệ cha ông trong Chi họ. Chi họ có quy ước một số nội dung cụ thể như sau:
I. HỆ THỐNG TỔ CHỨC CHI HỌ:
1. Các thành viên của Chi họ:
- Đinh họ: Là con trai trong các gia đình của Chi họ.
- Dâu họ (thím họ): là vợ của đinh họ, mọi quyền lợi và nghĩa vụ giống như đinh họ.
- Cô họ: Là những con gái trong các gia đình của Chi họ. Khi con gái đã đi lấy chồng, gia đình có nguyện vọng tham gia sinh hoạt cùng Chi họ, thì Chi họ hoàn toàn đồng ý.
2. Trưởng chi:
- Trưởng chi: là con trai thuộc con, cháu của con trai cả (nhưng không phải con nuôi hoặc con ngoài giá thú). Trưởng Chi do cha truyền con nối, tuy nhiên phải có đủ sự minh mẫn về trí tuệ, đạo đức tốt. Trường hợp Trưởng Chi không có con trai thì truyền lại trong nội bộ của Chi Họ.
3. Ban cán sự Chi Họ: gồm các thành viên: Trưởng Chi và các thành viên có uy tín, năng lực, có điều kiện, sức khỏe, thời gian, không phân biệt về thứ bậc. Danh sách Ban cán sự chi họ được kiện toàn tại các Hội nghị toàn thể các thành viên trong Chi Họ hàng năm. Ban cán sự chi họ phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên phụ trách các mảng công việc của Chi họ.
II. QUYỀN HẠN, NGHĨA VỤ VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC THÀNH VIÊN TRONG CHI HỌ:
1. Quyền hạn:
- Được ghi tên vào Gia Phả.
- Khi trưởng thành đến 18 tuổi (bắt đầu tính từ đầu năm mới), được cha mẹ hoặc bản thân báo cho Trưởng chi cùng Ban cán sự chi họ nhất trí và trình trước Chi họ, được công nhận thì mới gọi là thành viên chính thức, được tham gia vào các việc của Chi họ.
- Được bình đẳng trong việc tham gia đóng góp ý kiến, bàn bạc, ứng cử và đề cử vào các công việc của Chi họ.
- Cô họ khi đã lấy chồng, vẫn được quyền về dự các lễ, chạp hoặc tham gia đóng góp, cung tiến; được tham gia bảo vệ uy tín gia phả, gia phong truyền thống của Chi họ. Khi đau yếu hoặc qua đời, Chi họ căn cứ vào sự đóng góp hiếu thảo của Cô họ và gia đình đối với Chi họ để đãi ngộ theo thống nhất của Ban cán sự chi họ.
2. Nghĩa vụ và trách nhiệm:
- Phải thực hiện quy ước, chăm lo việc Chi họ.
- Đoàn kết; không chia rẽ, kéo bè, chia phái trong Chi họ.
- Hoàn thành tốt nhiệm vụ khi được Ban cán sự chi họ phân công một cách tự giác, không tư lợi.
- Phấn đấu, giữ gìn gia phong và truyền thống tốt đẹp của dòng họ; không vi phạm pháp luật, thuần phong mỹ tục.
III. QUY ĐỊNH VỀ HÔN PHỐI, XƯNG HÔ, ĐẶT TÊN:
1. Quy định về kết hôn:
Mọi thành viên trong Chi họ phải tuân theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên Quy ước quy định những điều sau đây mà Luật hôn nhân và gia đình chưa nêu:
- Không được kết hôn với người trong họ Tào cùng Chi ở phường Tào Xuyên, TP Thanh Hóa (kể cả những người sinh sống ở nơi khác, nhưng có chung Cụ Tổ Họ: Tào Văn Nghiêm).
- Không nên kết hôn đồng tính trai với trai, gái với gái (giả sử nếu có thì không ghi vị hôn phối vào gia phả).
2. Quy định về xưng hô:
Có thể mỗi thành viên trong họ với nhau có nhiều mối quan hệ về anh em, họ hàng bên nội, bên ngoại. Tuy nhiên, khi sinh hoạt trong họ, phải xưng hô theo đúng thứ bậc trong họ (đã được ghi trong gia phả).
3. Quy định về đặt tên:
- Không được đặt tên trùng với tên Cụ Tổ.
- Từ khi quy ước có hiệu lực, các con trai được sinh, tên khai sinh phải mang họ Tào đứng trước tên (tên đơn hoặc tên ghép).
IV. VIỆC HỶ, VIỆC HIẾU VÀ THĂM HỎI:
1. Sinh thành viên mới: gia đình trong họ khi sinh con cần báo cho Thành viên của Ban cán sự chi họ phụ trách khu vực để ghi gia phả.
2. Kết hôn: gia đình trong họ có con cái kết hôn cần báo cho Thành viên của Ban cán sự chi họ phụ trách khu vực để ghi gia phả. Gia đình cần tổ chức hôn lễ cho con, cháu trang trọng, vui vẻ, văn minh, tiết kiệm.
3. Việc mừng thọ:
- Những người từ 70 tuổi trở lên thì cứ 5 năm một lần, được Chi họ mừng thọ.
- Ban cán sự chi họ đến gia đình mừng hoặc đến nơi mà chính quyền tổ chức chung để tặng hoa và quà (là một bức trướng thêu hoặc bức tranh với nội dung thích hợp, trị giá theo giá thị trường).
4. Những việc hỷ khác:
Các thành viên trong họ có những việc vui khác như đỗ đạt học vị cao (Tiến sĩ), được phong học hàm (Giáo sư, Phó Giáo sư), được tặng các danh hiệu cao quý (ưu tú, nhân dân), được thăng chức, được thưởng huân chương cao quý... thì báo cáo với Trưởng chi họ và Ban cán sự chi họ. Ban cán sự chi họ cùng gia đình quyết định tổ chức vinh danh cho phù hợp, được cập nhật ghi tên vào bảng vàng danh dự của chi họ.
5. Việc thăm hỏi:
- Ngày Tết cổ truyền, Ban cán sự Chi họ thay mặt chi họ tổ chức thăm hỏi, chúc tết các cụ cao niên trong Chi họ.
- Người ốm đau nhẹ, điều trị ở nhà ít ngày thì các gia đình trong chi họ gần kề qua lại thăm hỏi động viên.
- Người bị bệnh hiểm nghèo thì Ban cán sự Chi họ tổ chức thăm hỏi với số tiền là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng).
- Gia đình trong họ gặp rủi ro, hoạn nạn thì Ban cán sự Chi họ vận động các gia đình trong họ đến thăm hỏi. Nếu cần thì vận động quyên góp trợ cấp, giúp đỡ kịp thời.
6. Việc hiếu: - Gia đình có người mất thì báo cho Thành viên Ban cán sự Chi họ khu vực. Ban cán sự Chi họ khu vực có trách nhiệm báo Trưởng chi họ và Ban cán sự Chi họ biết.
- Ban cán sự Chi họ phân công người phối hợp (chủ yếu là những người trong cùng khu vực) cùng chính quyền địa phương hỗ trợ cùng tổ chức tang lễ chu đáo.
- Ban cán sự chi họ thay mặt Chi Họ tổ chức đoàn phúng viếng. Đồ lễ viếng là bức trướng trị giá 500.000 đồng (năm trăm ngàn đồng). Các gia đình trong họ phúng viếng tuỳ tâm, theo điều kiện từng nhà.
- Việc phúng viếng và đi đưa tiễn biệt là trách nhiệm của mỗi thành viên trong dòng họ trên tinh thần tự giác, tình cảm và máu thịt chung dòng Họ. Xưa các Cụ có câu: “nay người, mai ta, nghĩa tử là nghĩa tận”.
V. KHUYẾN HỌC - KHUYẾN TÀI:
Vì sự phát triển hưng thịnh của mỗi gia đình và của Chi họ, cần làm tốt công tác khuyến học - khuyến tài Chi họ.
- Xây dựng quỹ khuyến học - khuyến tài.
- Theo dõi tình hình phấn đấu trong công tác, học tập của con, cháu trong họ.
- Lập danh sách và vinh danh khen thưởng con cháu trong họ có thành tích xuất sắc trong công tác và học tập.
- Thời gian, mức tiền thưởng và các hình thức được vinh danh khen thưởng do Ban cán sự chi họ quyết định theo thực tế và kinh phí hiện có.
VI. GIA PHẢ - TỪ ĐƯỜNG - THỜ CÚNG - LĂNG MỘ
1.Về Gia phả:
Trưởng Chi họ và Ban cán sự Chi họ có trách nhiệm lập Gia phả và sổ bạ Chi họ. Để tiện cho việc theo dõi, chỉnh sửa, bổ sung , quản lý và lưu trữ, chúng ta phải lập Web Gia Phả và thống nhất lấy tên niềm cho gia phả của Chi họ là: chimothotaotru.vn với tổng chi phí thuê dịch vụ hàng năm là 1.529.000 đ (một triệu, năm trăm hai chin ngàn đồng). Ngày nay khi xã hội ngày càng phát triển, nhiều người có cơ hội đi ra ngoài học tập và công tác. Sống xa quê, muốn tìm hiểu, theo dõi nơi “chôn rau cắt rốn”, nơi ông bà tổ tiên, cha mẹ, anh em ruột thịt sinh sống... nhưng không có điều kiện về hoặc gặp trực tiếp. Vì vậy việc thiết kế web gia phả là hoàn toàn phù hợp với xu hướng ngày càng phát triển của xã hội.
- Gia phả: ghi chép đầy đủ và đảm bảo chính xác các đời, vai, hàng thứ trong Chi họ. Vẽ tóm lược trình tự từng thế hệ, phả đồ diễn giải sự phát triển qua các đời để mọi người dễ nhận biết, tìm hiểu về sự phát triển của Chi họ.
- Lập sổ bạ: Tiến hành lập sổ bạ của Chi họ, ghi chép đầy đủ họ, tên, ngày tháng năm sinh, nghề nghiệp, học hàm học vị, danh hiệu, chức tước, những đóng góp cho đất nước, xã hội của từng người trong từng gia đình. Khi qua đời cũng ghi ngày tháng năm mất vào sổ bạ.
2. Về Từ đường:
- Hiện tại chưa có Từ đường của Chi họ. Việc tế lễ, giỗ chạp tổ tiên đang do Trưởng họ đảm nhận tại nhà riêng.
3. Về thờ cúng:
- Khi có từ đường, việc lập các ban thờ sẽ do Ban cán sự chi họ quyết định sao cho phù hợp với phong tục Việt Nam.
- Giỗ tổ: vào ngày mùng 10 tháng 2 âm lịch hàng năm (hoăc ngày Hội Làng tổ chức hàng năm). Việc tổ chức các hình thức giỗ tổ hàng năm do Ban cán sự chi họ quyết định và thông báo trên mục “Tin tức của web Gia phả”.
4. Lăng mộ Tổ:
- Mộ Tổ đã được xây dựng kiên cố tại nghĩa trang Cồn Kẻ Chủ, phường Tào Xuyên, TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
- Con cháu có trách nhiệm quét dọn, lau chùi khu vực mộ Tổ sạch sẽ, tuy nhiên phải đảm bảo sự yên tĩnh tâm linh của Tổ Tiên.
- Các dịp giỗ chạp, lễ tết, các gia đình, con cháu cần đến thắp hương tại mộ Tổ để tưởng nhớ.
VII. KINH PHÍ HOẠT ĐỘNG:
1. Các loại quỹ:
- Quỹ hoạt động thường xuyên: chi dùng cho các hoạt động thường xuyên của họ như: Thăm hỏi, việc hiếu,việc hỉ…vv.
- Quỹ khác: như quỹ xây dựng, sửa sang mộ Tổ; quỹ liên hoan trong ngày giỗ chạp cụ Tổ; mừng thọ, khuyến học...
2. Nguồn quỹ:
- Được đóng góp từ các Thành viên trong Chi họ, mức đóng góp do Ban cán sự chi họ thống nhất hàng năm (năm 2024 mức đóng góp là 300.000 ngàn đồng/Đinh). Các quỹ khác do Ban cán sự chi họ xin ý kiến toàn thể các thành viên Chi họ quyết định về nội dung và mức đóng.
- Những tấm lòng hảo tâm của con em trong họ nhớ về nguồn cội tổ tiên mà phát tâm công đức cung tiến, ủng hộ cho quỹ Chi họ.
- Sự ủng hộ của các tổ chức, cá nhân khác (nếu có).
3. Quản lý nguồn quỹ: Giao cho Ban cán sự chi họ cử người quản lý hàng năm có báo cáo minh bạch, công khai trước Chi họ.
VIII. SINH HOẠT, HỘI NGHỊ CỦA CHI HỌ:
1. Hội nghị toàn thể các thành viên trong Chi họ tổ chức mỗi năm 1 lần, Thời gian vào ngày đầu tiên của Hội Làng (vào ngày mùng 10 tháng 2 âm lịch hàng năm. Nếu có thay đổi ngày Hội Làng, Ban cán sự chi họ sẽ thông báo trước). Nội dung: báo cáo, đánh giá hoạt động của chi họ trong 1 năm, xây dựng chương trình hoạt động của Chi họ trong năm tới và bàn các công việc thiết yếu của Chi họ, kiện toàn Ban cán sự chi họ, sửa đổi quy ước của Chi họ khi thấy cần thiết, tổ chức liên hoan gặp mặt con cháu trong Chi họ...
2. Hội nghị Ban cán sự chi họ: khi thấy cần thiết, Trưởng ban và Phó trưởng ban sẽ hội ý và triệu tập cuộc họp Ban cán sự chi họ để giải quyết các công việc thường xuyên của Chi họ.
3. Địa điểm tổ chức các Hội nghị: tại nhà Trưởng Chi họ (Gia đình: ông Tào Văn Giai, bà Nguyễn Thị Nguyệt). Các Hội nghị, sau khi kết thúc sẽ có thông báo kết luận đưa lên mục “Tin Tức” trên WEB Gia phả của Chi họ để toàn thể các gia đình trong họ biết và thực hiện.
IX. BIỂU DƯƠNG KHEN THƯỞNG VÀ KỶ LUẬT:
1. Sổ vàng Chi họ:
- Số vàng ghi danh: lưu tên tuổi những người trong họ từ đời Cụ Tổ đến nay học hành đỗ đạt cao, thành danh trên đường sự nghiệp hoặc những người có công với nước như thương binh, liệt sĩ, những người được tặng thưởng các danh hiệu cao quý, được thưởng huân chương cao quý.
- Sổ vàng công đức: lưu tên tuổi những người có đóng góp công sức, vật chất, tài chính cho hoạt động của Chi họ như: phát triển giao lưu liên kết Chi họ, tu tạo Nhà thờ, Mộ Tổ, khuyến học-khuyến tài, quan tâm giúp đỡ lẫn nhau...
2. Biểu dương khen thưởng: Những người có ý thức tốt chăm lo phát huy truyền thống tiên tổ và đóng góp công đức phát triển Chi họ thịnh vượng thì sẽ được Ban cán sự chi họ biểu dương trước toàn thể Chi họ, ghi danh vào sổ vàng.
3. Kỷ luật: Những gia đình và cá nhân trong Chi họ không tôn kính tổ tiên; thiếu trách nhiệm hay cố ý không chấp hành quy ước; không chung sức, chung lòng lo toan việc họ; gây mất đoàn kết trong gia đình, trong họ; chấp hành luật pháp không nghiêm thì sẽ được Ban cán sự chi họ và các bậc cao niên đấu tranh, nhắc nhở giáo dục để sửa chữa.
X. PHẦN KẾT
Trên đây là những điều quy ước của Chi I họ Tào Trụ, Cụ Tổ: Tào Văn Nghiêm, thôn Tào Trụ, xã Hoằng Lý, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, (nay là phố 2 phường Tào Xuyên, TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa). Quy ước không trái với pháp luật, phù hợp với thuần phong mỹ tục và nếp sống văn hóa, đã được các Thành viên của Ban cán sự chi họ nhất trí thông qua.
Mọi người, mọi nhà phải có ý thức giữ gìn và nghiêm chỉnh chấp hành quy ước. Các cụ cao niên, các ông bà, cha mẹ cần gương mẫu, hướng dẫn và chỉ bảo cho con cháu cùng tự giác thực hiện.
Nếu có nội dung không hợp lý, cần thay đổi hoặc bổ sung phải được Ban cán sự chi họ xem xét quyết định.
TM. CHI I HỌ TÀO TRỤ
Trưởng Chi họ
Tào Văn Giai